Second Half

Updated 4 Oct 2026

Partial Derivatives

Directional Derivative and Gradients

  • การจะหา Directional Derivative ได้ ต้องหาจาก Vector 1 หน่วย

    • ดังนั้น ต้องเช็คก่อนว่า ∣∣u⃗∣∣=1||\vec{u}||=1 มั้ย? — ถ้าไม่ใช่ก็ทำให้เป็น 1 หน่วย (หารด้วย Norm)
    • สมมติให้ v⃗=u⃗∣∣u⃗∣∣\vec{v}=\frac{\vec{u}}{||\vec{u}||} แล้ว

    → Directional derivative of ff in direction of u⃗\vec{u} =Dv⃗f=∇f⋅v=D_{\vec{v}}f=\nabla f\cdot v

  • นอกจากนี้ ∇f\nabla f ที่ได้ออกมาเป็น Vector แล้วเนี่ย ยังหมายถ
    • ∣∣∇f(x0,y0)∣∣||\nabla f (x_0,y_0)|| — Max Rate of Change Du⃗f(x0,y0)D_{\vec{u}}f(x_0,y_0)
    • −∣∣∇f(x0,y0)∣∣-||\nabla f (x_0,y_0)|| — Min Rate of Change Du⃗f(x0,y0)D_{\vec{u}}f(x_0,y_0)

Tangent Planes and Normal Vectors

  • Plane Equation

    A(x−x0)+B(y−y0)+C(z−z0)=0A(x-x_0)+B(y-y_0)+C(z-z_0)=0

    • โดยที่ A,B,CA,B,C ตรงนี้คือ Normal Vector ของ Plane (ก็คือตั้งฉากกับ Plane นั่นเอง) — ดังนั้น Tangent Plane คือ Plane ที่สัมผัสไปกับระนาบของพื้นผิวต่าง ๆ
    • Normal Vector ตรงนี้ ถ้าเป็นพื้นผิวทั่วไปก็หาจาก ∇F(x,y,z)\nabla F(x,y,z)
    • อย่าลืมแปลงสมการ F(x,y,z)=f(x,y)−zF(x,y,z)=f(x,y)-z
  • Parametric Equation of Line

[xyz]=[x0y0z0]+t[abc]\begin{bmatrix} x \\ y \\ z \end{bmatrix}= \begin{bmatrix} x_0 \\ y_0 \\ z_0 \end{bmatrix}+t\begin{bmatrix} a \\ b \\ c \end{bmatrix}

  • Cross กัน ได้ 0⃗\vec{0} คือ Parallel

  • อย่าลืมสูตร

    A⋅B=∣A∣∣B∣cos⁡θA\cdot B= |A||B|\cos\theta

    A×B=∣A∣∣B∣sin⁡θA\times B= |A||B|\sin\theta

Maxima and Minima of Functions of Two Variables

  1. ใช้ ∂f∂x=0\frac{\partial f}{\partial x}=0 และ ∂f∂y=0\frac{\partial f}{\partial y}=0 แก้สมการหา (x,y)(x,y)
  2. จะหาค่า zz ก็ได้ว่าเป็นเท่าไหร่ (ค่าขีดสุดสัมพัทธ์) แทน (x,y)(x,y) ลงในสมการ
  3. Check ว่า (xc,yc)(x_c,y_c) เป็น max, min หรือ saddle point?
    1. หา DD จาก D=fxxfyy−fxy2D=f_{xx}f_{yy}-f^2_{xy}
    2. D<0;D<0; Saddle Point, D>0D>0 ไปต่อ
    3. เช็ค fxx>0;f_{xx}>0; min; fxx<0;f_{xx}<0; max — ใช้หลักการหน้ายิ้มบึ้งได้จ้า

  • จะเจอกรณีที่หาใน Closed Region (ไม่ว่าจะเป็น Triangular หรือว่าอะไร)
    • ก็คือวาดสามเหลี่ยม (หรือรูปนั้น ๆ ขึ้นมาก่อน) — Label จุดให้เรียบร้อย
    • แล้วทำ Step 1 เหมือนเดิม แล้ว Plot จุดนั้น ๆ
    • แล้วก็หาแต่ละเส้น (ถ้าสามเหลี่ยมก็จะมีสามเส้น อาจต้องใช้สมการเส้นตรง y=mx+cy=mx+c ในการหา) พอได้สมการแล้วเอามา Diff = 0 แล้วได้จุดออกมา
      • ให้สรุปทุกครั้งด้วยว่า Extrema จะเกิดที่จุดปลายเสมอ ไม่ว่าจะเส้นตรงไหน
    • แล้วก็เอาแต่ละจุดที่ได้ (ทุกจุด!) มาเปรียบเทียบค่า f(x,y)f(x,y) ลงใน Table ก็ได้ แล้วดู Global max/min

Lagrange Multipliers

  • Maximize or minimize the function f(x,y,z)f(x,y,z) subject to the constraint g(x,y,z)=0g(x,y,z)=0

{∇f=λ∇gg(x,y,z)=c\begin{cases} \nabla f&=\lambda\nabla g \\ g(x,y,z) &=c \end{cases}

{fx=λgxfy=λgyg(x,y,z)=c\begin{cases} f_x&=\lambda g_x \\ f_y&=\lambda g_y \\ g(x,y,z) &=c \end{cases}

  • แล้วก็แก้สมการ 3 ตัวแปร (มีตัวที่เราไม่ทราบอยู่ 3 ตัว) → (x,y)(x,y) จุดนั้นก็คือ Extrema point แล้ว
    • ถ้าเป็นจุดเดียวก็สุ่มตัวอื่น ๆ มา ที่มันเข้าข่าย Constraint แล้วเช็ค
    • ถ้าสองจุดก็คงมีอันนึง Max, min ก็ทดสอบเอา หาค่า zz

Multiple Integrals

Double Integrals

∫∫\int\int

Double Integrals over Nonrectangular Regions

Double Integrals in Polar Coordinates

Triple Integrals

Triple Integrals in Cylindrical and Spherical Coordinates

  • Cylindrical

    dV=rdzdrdθdV=rdzdrdθ

  • Spherical

    dV=ρ2sin⁡ϕ dρdθdϕdV=ρ^2\sin\phi \ d\rho d\theta d\phi

Topics in Vector Calculus

Vector Fields

  • Divergent (ผลลัพท์จะออกมาเป็น Scalar)

    \cediv(A⃗)=∇⃗⋅A⃗\ce{div}(\vec{A})=\vec{\nabla}\cdot\vec{A}

  • Curl (ผลลัพท์จะออกมาเป็น Vector)

    \cecurl(A⃗)=∇⃗×A⃗\ce{curl}(\vec{A})=\vec{\nabla}\times\vec{A}

Line Integrals

Independence of Path; Conservative Vector Fields

  • Integral ตามเส้นของฟังก์ชัน ค่าจริง

    ∫f(r⃗(t)) ∣∣r⃗′(t)∣∣ dt\int f(\vec{r}(t)) \ ||\vec{r}'(t) || \ dt

  • Integral ตามเส้นของฟังก์ชัน ค่า Vector

    1. เส้นโค้ง CC กำหนดด้วย Vector r⃗(t)\vec{r}(t)

      ∫F⃗(r⃗(t))⋅r⃗′(t) dt\int \vec{F}(\vec{r}(t)) \cdot \vec{r}'(t) \ dt

    2. เส้นโค้ง CC กำหนดด้วย y=f(x)y=f(x) ให้เปลี่ยนเป็น dr⃗=⟨dx,dy⟩d\vec{r}=\langle dx,dy\rangle

      ∫⟨Fx,Fy⟩⋅⟨dx,dy⟩\int \langle F_x,F_y\rangle \cdot \langle dx,dy\rangle

    3. เมื่อ F⃗\vec{F} เป็นฟังก์ชัน Gradient ของ Scalar ฟังก์ชัน ϕ\phi [Fundamental Theorem of Line Integrals]

      1. ต้องเช็คก่อนว่า F⃗\vec{F} เป็นฟังก์ชัน Gradient (CONSERVATIVE) โดยการ ∇⃗×F⃗=0\vec{\nabla}\times\vec{F}=0
      2. ถ้าใช่ก็หา ϕ\phi จาก F⃗\vec{F}

      ∫F⃗⋅dr⃗=ϕ(r⃗(t2))−ϕ(r⃗(t1))\int\vec{F}\cdot d\vec{r}=\phi(\vec{r}(t_2))-\phi(\vec{r}(t_1))

Green’s Theorem

  • วงปิด, Counterclockwise

∮CF⃗⋅dr⃗=∬(∂Q∂x−∂P∂y)dA\oint_C \vec{F}\cdot d\vec{r}=\iint\left(\frac{\partial Q}{\partial x}-\frac{\partial P}{\partial y}\right) d A

∮CMdx+Ndy=∬D(∂N∂x−∂M∂y)dA\color{grey}{\oint_C M d x+N d y=\iint_D\left(\frac{\partial N}{\partial x}-\frac{\partial M}{\partial y}\right) d A}

Surface Integrals

∬f(x,y,z)dS=∬f(x,y,g(x,y))zx2+zy2+1 dA\boxed{\iint f(x,y,z) dS=\iint f \big(x,y,g(x,y)\big)\sqrt{z_x^2+z_y^2+1}\ dA}